ارتباط با ما

تیروئید چیست و چه درمانی دارد

تیروئید

درمان

تیروئید چیست و چه درمانی دارد

تیروئید یک غده ی پروانه ای شکل است که در قسمت تحتانی گردن و درست روبه روی نای زیر حنجره قرار دارد

تیروئید چیست و چه درمانی دارد

تیروئید یک غده ی پروانه ای شکل است که در قسمت تحتانی گردن و درست روبه روی نای زیر حنجره  قرار دارد. غده تیروئید از ید موجود در غذاها، هورمون تیروئید را تولید میکند که سرعت متابولیسم را کنترل میکند (متابولیسم سیستمی است که توسط آن بدن از انرژی اش استفاده میکند). عملکرد تیرویید توسط غده هیپوفیز که در مغز جای دارد، تنظیم می شود، یعنی میزان تولید هورمون تیرویید توسط غده هیپوفیز کنترل می گردد.

اختلالات تیروئیدی میتواند سرعت متابولیسم را کند و یا سریع کند. وقتی سطح هورمونها خیلی پایین یا خیلی بالا برود نشانه های این اختلال را در سطح گسترده ای تجربه خواهید کرد. تیرویید افراد سالم به میزان کافی هورمون می سازد و در اعمال مهم بدن اثر می گذارد. این هورمونها سوخت و ساز بدن را از جمله آنکه چه مقدار کالری مصرف کنیم، چه مقدار احساس گرما کنیم و وزن ما را تنظیم می‌کنند، در بعضی اعضاء نیز اثرات اختصاصی دارد مانند قلب که در اثر این هورمونها تندتر می‌زند.

وظایف هورمون‌ تیروئید در بدن

تولید انرژی

تحریك ساخت پروتئین‌ها

تأثیر در رشد و تكامل

تنظیم ورود اسید آمینه، كربوهیدرات‌ها و الكترولیت‌ها به داخل سلول

تأثیر روی سوخت و ساز كربوهیدرات‌ها

تأثیر روی سوخت و ساز چربی‌ها

تغییر در سوخت و ساز بعضی از دارو‌ها

تاثیر ید در بدن

مهم‌ترین مورد استفاده ید در بدن، شرکت آن در ساختمان هورمون‌های تیروییدی است. اگرچه تیرویید دارای مکانیسم‌هایی است که می‌تواند تا حدودی کمبود نسبی ید را جبران کند، ولی کمبود شدید ید موجب بروز اختلالات شدید در اعمال غده تیرویید می‌شود.

مصرف روزانه ید در مناطق مختلف دنیا متفاوت است. به طوری که در کشور‌های غربی به دلیل افزودن ید به نان و نمک و سایر مواد غذایی، مصرف روزانه ید در حدود 500 میکروگرم و در سایر کشورها میزان متوسط مصرف روزانه در حدود 150تا 200 میکروگرم است.

نیاز روزانه ید در هر فرد به طور متوسط بین 70 تا 100 میکروگرم است که 5 تا 10 درصد آن از طریق آب آشامیدنی و بقیه از طرق دیگر تامین می‌شود.

بهترین و غنی‌ترین منابع غذایی حاوی ید، ماهیان و سایر مواد غذایی دریایی هستند، چون برف و باران موجب شسته شدن ید سطحی ارتفاعات و دامنه‌های آن شده و به تدریج که آب‌ها به دریا سرازیر می‌شوند، فرآورده‌ها و محصولات غذایی دریایی، ید بیشتری جذب می‌کنند.

افرادی که باید آزمایش تیروئید بدهند

هر فرد باید پنج سال یکبار این آزمایش را بدهد. افرادی که نشانه هایی از مشکلات تیروییدی دارند و یا بیشتر در خطر هستند باید در فاصله های زمانی کمتری تست بدهند. کم کاری تیرویید بیشتر زنان بالای 60 سال را تحت تاثیر قرار میدهد. پرکاری تیرویید هم بیشتر زنان و افراد بالای 60 سال را در بر میگیرد. عوامل ارثی نیز خطر بروز این مشکل را افزایش میدهد.

تست تیروئید از روی گردن

با یک بررسی دقیق در آینه میتوان بزرگ شدن تیروئید را تشخیص داد. سپس برای معاینه و اطمینان باید نزد پزشک بروید. برای انجام این تست سر خود را عقب بگیرید، یک لیوان آب بنوشید و همین که آب را مینوشید و پایین میدهید، قسمت پایین خرخره و بالای ترقوه گردن خود را بررسی کنید. به دنبال برآمدگی یا بیرون زدگی باشید. سپس چندین بار این عمل را تکرار کنید. اگر چنین علائمی دیدید حتما با یک پزشک متخصص صحبت کنید.

تشخیص تیروئید با آزمایش

میزان هورمون محرک تیروئید (TSH) یک نوع هورمون اصلی که کار تیروئید را تنظیم میکند در آزمایش خون مشخص می شود.. اگر میزان TSH بالا باشد نشان دهنده ی این است که کارکرد تیرویید بسیار پایین است (کم کاری تیرویید) اما اگر TSH پایین باشد نشان دهنده ی این است که تیرویید بیش از اندازه کار میکند ( پرکاری تیروئید).  در برخی موارد برای تشخیص مشکل نیاز به عکس برداری است.

انواع بیماری های تیروئید

کم کاری تیروئید ( هایپوتیروئیدی )

پرکاری تیروئید ( هایپرتیروئیدی )

بزرگی غده ی تیروئید ( گواتر )

توده های تیروئید

سرطان تیروئید

التهاب تیروئید ( تیروئیدیت )

کم کاری تیروئید

وقتی غده ی تیروئید کمتر از حد طبیعی فعالیت کند، یا از بدو تولد ناقص شکل گرفته باشد، یا به وسیله جراحی کل تیروئید یا قسمتی از آن برداشته شده باشد، و یا ید کافی در رژیم غذایی موجود نباشد دیگر نمی تواند هورمون کافی تولید کند و به این حالت کم کاری تیروئید گفته می شود.

در بعضی موارد کم کاری تیروئید ناشی از مشکلی در غده ی هیپوفیز است که در مرکز مغز قرار دارد. این غده هورمون محرک تیرویید را تولید میکند (TSH) که باعث میشود تیرویید کارش را انجام دهد. اگر هیپوفیز کارش را درست انجام ندهد و به اندازه ی کافی TSH تولید نکند فعالیت تیرویید نیز کاهش می یابد. سایر دلایل کم کاری تیرویید التهاب موقت تیرویید و داروهایی است که بر کارکرد این غده تاثیر میگذارد.کم کاری مادر زادی تیروئید در نوزادان می تواند باعث ایجاد عقب ماندگی های ذهنی شود.

علائم کم کاری تیروئید

خستگی و فرسودگی

کندی حرکات و تنبل شدن

مشکل در تمرکز و فعالیتهای مغزی

افزایش وزن بدون علت مشخص

پوست خشک خشن و خارش دار

خشک شدن، خشن شدن و نازک شدن موها

احساس سرما مخصوصا در انتهای دست و پا

یبوست

گرفتگی عضلانی

افزایش تعداد و میزان خونریزی ماهیانه

ناباروری و یا سقط جنین.

درمان کم کاری تیروئید

اگر تشخیص پزشک کم کاری تیروئید باشد هورمونهای تیروئید را به صورت قرص تجویز خواهد کرد است این درمان در طولانی مدت باعث میشود فرد انرژی بیشتری داشته باشد، کلسترولش پایین بیایید و به تدریج کاهش وزن داشته باشد. بیشتر افرادی که کم کاری تیروئید دارند باید این قرص ها را تا پایان عمر استفاده کنند.

پرکاری تیروئید

وقتی تیروئید بیش از اندازه فعالیت کند و هورمون زیادی تولید کند گفته می شود که فرد مبتلا به پرکاری تیروئید می باشد.

پرکاری تیروئید میتواند به دلیل گره در غده تیروئید ایجاد شود. این توده ها در تیرویید به وجود می آیند و گاهی شروع به تولید هورمون تیرویید میکنند. توده های بزرگ باعث ایجاد گواتر میشوند و مشهود هستند. توده های کوچک تر با سونوگرافی قابل تشخیص هستند.

علائم پرکاری تیروئید

عصبی شدن

تحریک پذیری

افزایش تعریق

نازک شدن پوست و ناخن

مشکل در دید

نازک و شکننده شدن موها

ضعف عضلانی مخصوصا در بالای بازو و رانها

لرزش دستها

اضطراب و اختلال هراس

بی خوابی

تپش قلب

افزایش حرکات روده

کاهش وزن علیرغم افزایش اشتها

کم شدن میزان و  تعداد خونریزی ماهیانه

درمان پرکاری تیروئید

شایع ترین درمان برای پرکاری تیروئید داروهای ضد تیروئید است که باعث کاهش هورمونهای تولید شده توسط تیرویید است. داروها ممکن است باعث کاهش نبض و لرزش شوند. ید رادیواکتیو در طی 6 تا 18 هفته غده تیرویید را نابود میکند. بعد از اینکه غده تیروئید از بین رفت یا توسط جراحی برداشته شد بیمار باید قرص هورمونهای تیروئید را استفاده کند و باید از مکمل های کلسیم و ویتامین D ، گروه B به خصوص B12 را در طول درمان دریافت کنند.

بیماری گواتر

اصطلاح گواتر به معنی آن است كه غده تیرویید بزرگ‌تر از حد طبیعی شود.

افرادی كه كمبود ید دارند به گواتر مبتلا می‌شوند، زیرا تیرویید آنها نمی‌تواند هورمون كافی تولید نماید. با كاهش هورمون تیرویید در خون، غده هیپوفیز هورمون TSH بیشتری تولید می‌کند كه این خود موجب افزایش كار تیرویید برای ترشح بیشتر هورمون می‌شود. گواتر نشانه‌ای از تلاش بدن برای جبران كمبود ید است، گرچه گواتر علل دیگری نیز دارد.

بیماری هاشیموتو

شایع ترین دلیل کم کاری تیروئید بیماری هاشیموتو است. این بیماری یک اختلال خود ایمنی است که در آن بدن به غده ی تیرویید حمله میکند. نتیجه ی این حمله آسیب دیدن تیرویید و کاهش تولید هورمون است. بیماری هاشیموتو بیشتر جنبه ی ارثی دارد.

بیماری گریوز

از شایع ترین دلایل پرکاری تیروئید بیماری گریوز است. گریوز یک نوع اختلال در خود ایمنی بدن است که به غده ی تیرویید حمله میکند و باعث انتشار سطوح بالایی از هورمون تیروئید میشود. یکی از نشانه های گریوز تورم قابل مشاهده و ناراحت کننده در پشت چشم است.

سرطان تیروئید

سرطان تیروئید بسیار نادر است و از سرطان های کشنده به حساب می آید. نشانه ی اصلی آن ایجاد شدن توده یا التهاب در گردن است. تنها 5% از توده های تیرویید تبدیل به سرطان میشوند. اگر سرطان تیروئید تشخیص داده شود معمولا با جراحی ، ید رادیواکتیو و یا پرتو درمانی خارجی شروع به درمانش میکنند.

جراحی اختلالات تیروئید

برداشتن غده تیروئید مشکل پرکاری تیرویید را حل میکند اما این روش تنها زمانی توصیه میشود که داروها تاثیر نداشته باشند یا این مشکل باعث ایجاد گواتر بزرگ شده باشد. جراحی برای بعضی از بیمارانی که در تیرویید خود توده دارند هم توصیه میشود. واضح است که بعد از برداشتن تیرویید بیمار نیاز به هورمونهای تیروئید پیدا میکند تا دچار علائم کم کاری تیروئید نشود.

 

برای دیدن مطالب بیشتر در مورد این موضوع به قسمت مطالب مربوط به درمان بیماری و تیروئید در سایت سلامت گو با موضوعات خواص مواد غذایی، درمان بیماری، تغذیه، زیبایی، تناسب اندام و زندگی سالم مراجعه کنید.

ادامه نوشته

اینجانب فرشاد سلیمانی مهندس رشته فناوری اطلاعات، متخصص در زمینه سئو و بهینه سازی وبسایت هستم.

ثبت نظر

گذاشتن باسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب بیشتر در درمان

سرخط مطالب

استفاده از روغن کرچک برای مو
روغن سیاه دانه برای مو
روغن شترمرغ برای مو
دلایل رایج ریزش مو

زیبایی

دلایل رایج ریزش مو

نویسنده 22 می, 2018
از بین بردن موهای سفید
بیماری های کلیوی

درمان

بیماری های کلیوی: دلایل و علائم

نویسنده 6 مارس, 2018
خواص هندوانه زرد

تغذیه

خواص هندوانه زرد برای سلامتی

نویسنده 5 مارس, 2018
کالری آناناس

تغذیه

کالری آناناس چقدر می باشد؟

نویسنده 4 مارس, 2018
قند موجود در آناناس

تغذیه

قند موجود در آناناس چقدر است؟

نویسنده 3 مارس, 2018
خواص انبه خشک

تغذیه

خواص انبه خشک برای سلامتی

نویسنده 2 مارس, 2018
خواص انبه آفریقایی

تغذیه

خواص انبه آفریقایی برای سلامتی

نویسنده 1 مارس, 2018
خواص برگ تمشک قرمز

تغذیه

خواص برگ تمشک قرمز برای سلامتی

نویسنده 28 فوریه, 2018
خواص بروملین

تغذیه

خواص بروملین برای سلامتی

نویسنده 27 فوریه, 2018
خواص کره کاکائو

تغذیه

خواص کره کاکائو برای سلامتی

نویسنده 26 فوریه, 2018
خواص آنزیم پاپایا

تغذیه

خواص آنزیم پاپایا برای سلامتی

نویسنده 25 فوریه, 2018
خواص برگ پاپایا

تغذیه

خواص برگ پاپایا برای سلامتی

نویسنده 24 فوریه, 2018
خواص فلفل سیاه

تغذیه

خواص فلفل سیاه برای سلامتی

نویسنده 22 فوریه, 2018
خواص روغن پالم

تغذیه

خواص روغن پالم برای سلامتی

نویسنده 21 فوریه, 2018
خواص روغن بادام زمینی

تغذیه

خواص روغن بادام زمینی برای سلامتی

نویسنده 20 فوریه, 2018
خوردن سیب زمینی خام

تغذیه

خوردن سیب زمینی خام و اثرات آن

نویسنده 19 فوریه, 2018
بالا